Vợ chồng A Phủ

Vợ chồng A PhủTác giả Tô HoàiTên thật: Nguyễn SenQuê quán làng Nghĩa ĐôGia đình làm thợ thủ côngÔng từng phải lăn lộn nhiều nghề để kiếm sống => vốn sống phong phúSự nghiệp Bắt đầu là thơ lãng mạn sau chuyển sang văn xuôi hiện thực Thể loại phong phúQuan điểm sáng tác: viết văn quá trình đấu tranh để nói ra sự thậtNét độc đáo: lối trần thuật hóm hỉnh sinh động, vốn từ vựng giàu có, văn phòng vừa lãng mạn trữ tình lại hiện thực thẳng thắnTác phẩmSáng tác năm 1953Là thành quả cảu chuyến đi thực tế dài ngày ( 8 tháng ở Tây Bắc )Nằm trong tập '' Truyện Tây Bắc ''Đề tài Viết về số phận và cuộc đời con người lao động trước CMT8 năm 1945Chủ đề Nhà văn thể hiện thái độ cảm thương đối với số phận bất hạnh của người lao động miền núi dưới ách thống tri của bọn phong kiến lang đạo Trân trọng khẳng định bản chất tốt đẹp của người lao động, đặc biệt là sức sống tiềm tàng ở những con người bị chà đạp, vùi dập đến cạn kiệt sức sống => Tác phẩm có giá trị hiện thực + nhân đạoĐọc hiểu văn bảnNhân vật MịCảm nhận chung xinh đẹp, bản chất tốt đẹpcuộc đời khổ đau bị vùi dậpsức sống tiềm tàng mãnh liệtBản chất tốt đẹpXinh đẹp: trai đứng nhẵn cả vách đầu buồng Tài hoa: thổi lá hay như thổi sáoCó ý thức lựa chọn hạnh phúc, giàu lòng tự trọng: bố đừng bán con cho nhà giàuHiếu thảo: chấp nhận làm con dâu gạt nợSố phận khổ đauLà nạn nhân của nghèo đói và đồng tiềnLà nạn nhân của cường quyền bạo lựcLà nạn nhân của thần quyềnKhông có tiền cưới => vay nợ => món nợ chuyển từ đời ch đời mẹ sang đời MịTrả nợ cho cha mẹ bằng cả tuổi trẻ, tự do, hạnh phúc của mìnhTừ người tự do thành nô lệ, công cụ lao độngCha con Thống lý Pá Tra bắt Mị gạt nợỞ nhà Thống lý, Mị không được sống kiếp con ngườiBị bóc lột sức lao động, bị đánh đập bởi chính chồng mình - A SửGiai cấp thống trị lợi dụng tín ngưỡng => trói buộc sự tự do, biến con mgười thành nô lệMị không muốn chết Vẻ đẹp sức sống tiềm tàngSức sống tâm hồn Mị trong đêm tình mùa xuân Tiếng sáo lấp ló ngoài đầu núi gọi bạn đi chơiMị uống rượu ực từng bátTiếng sáo và men rượu đã làm thức tỉnh con người tâm linh trong Mị, đưa Mị từ cõi quên trở về cõi nhớTiếng sáo gọi bạn yêu lơ lửng bên ngoài đường, biến khát vọng hạnh phúc, tự do trong Mị bừng dậy => Mị đứng dậy chuẩn bị đi chơiTrong vòng dây tróiMị đang chống lại số phậnHành động tàn nhẫn của A Sử dập tắt phũ phàng sự hồi sinh của MiẢo giác hồi sinh quá mãnh liệt khiến Mị không hề nhận ra mình đang bị trói => khát vọng sống quá mãnh liệtMị vùng bước đi - đỉnh cao của khát vọng sống đã hồi sinhMị bị giằng xé giữa khao khát tuổi xuân và thực tế đau xótĐêm cắt dây cởi trói cho A Phủ và chính mình Lúc đầu A Phủ bị trói đứng trên cái cọc ở bên bếp lửa đã mấy đêm nayMị dửng dưng, thờ ơ, không sợ => vô cảm với cái đau, sự sống hay cái chết của người khác, thậm chí là với chính mìnhĐêm nayMị thấy dòng nước mắt của A Phủ nhớ đến nước mắt chính mình và cảnh ngộ mình năm xưathương mình + thương A Phủnghĩ đến cái chết đã xảy rasắp xảy ra: A Phủsẽ xảy ra: MịMị cắt dây cởi trói cho A PhủMị muốn chếtĐể A Phủ trốn thoát, Mị không sợ chết thay A PhủLà hành động tất yếu của sự thức tỉnhLà kết quả tất yếu của tình thương giữa những người đồng cảnh ngộLà kết quả của sự phẫn nộ trước tội ácMị tự cắt dây cởi trói cuộc đời mình với nhà Thống lý Pá TraTrái tim nhân hậu hồi sinh, khát vọng sống trở nên mãnh liệt => vụt chạyMị hoàn toàn thay đổi => hồi sinhNhân vật A PhủSố phận bất hạnhLà nạn nhân của nghèo đói Là nạn nhân của cường quyền bạo lựcMồ côiBị dân làng đem bán => lưu lạc đến Hồng NgàiĐánh con quan - A Sử => bị bắt => bị phạt vạLà nạn nhân của thần quyền Thống lý Pá Tra gọi ma về nhận mặt người cay nợ => A Phủ đi chăn bò hàng tháng trên núi không bỏ trốnNgoan ngoãn để bị tróiVẻ đẹp tâm hồn, phẩm chất người lao độngLuôn khao khát tự do, gan dạChăm chỉ, giỏi giang, đi săn rất giỏiLà người gan góc, ngang tàn, không sợ cường quyềnCó sức sống tiềm tàng, mạnh mẽ Là người biết cảm thông, trân trọng nghĩa tìnhNghệ thuậtNghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật: đặc sắc, tinh tếNghệ thuật trần thuật rất thành công, độc đáo, mang tính truyền thống, đan xen quá khứ, hiện tại, mờ nhoà chập chờn giữa ảo giác, ý thức, tiềm thứcNgôn ngữ giàu hình ảnh của người miền núi, vẫn giữ được chuẩn mực văn học Văn phong mượt mà, sâu lắng, đậm chất trữ tìnhGiá trị hiện thực Là bức tranh chân thực về cuộc sống tăm tối của ngươi lao động vùng cao Tây Bắc dưới ách cai trị của bọn thực dân chúa Đất Giá trị nhân đạoTiếng nói lên án, tố cáo bọn thực dân chúa đất đã áp bức đầy đoạ, giam hãm người lao động trong tăm tối, nô lệ Tiếng nói cảm thương, đau xót số phận người lao độngTiếng nói khẳng định trân trọng, đề cao vẻ đẹp tâm hồn phẩm chất người lao động
64