Сонгуулийн үүсэл хөгжил

Түүх сөхөн үзэхэд XIII зууны үед эзэн хааныг сонгодог байжээ. Бид төрийн эрх барих төлөөллийн байгууллагыг 1924 оноос эхлэн сонгох болсон бөгөөд 1951 он хүртэл энэ нь зөвхөн "ангийн" сонгууль байв

Улс төрийн сонгуулийн эрхийн шалгуур

Сонгох эрх - Хоёр ба түүнээс дээш нэр дэвшигч эсвэл улс төрийн намаас сонголт хийх иргэний эрх

Сонгогдох эрх - Иргэний төрийн байгууллагын бүрэлдэхүүнд сонгогдох эрх

Мажоритари тогтолцоо

Бүх нийтээр оролцох зарчим. Сонгуульд тэгш оролцох зарчим. Саналыг шууд өгөх зарчим. Чөлөөтэй сонгох зарчим.Саналаа нууцаар гаргах зарчим.

Сонирхлын бүлгүүд нь өөрсдөдөө илүү ашигтай, тохиромжтой шийдвэр гаргуулах зорилгоор улс төрийн болон төрийн байгууллагуудад нөлөө үзүүлэхийг эрмэлзэх нийтлэг ашиг сонирхлын үндсэн дээр нэгдсэн иргэдийн нэгдэл юм

Сонирхлын бүлгүүд нийгэмд ашиг сонирхлоо нэгтгэх, илэрхийлэх, мэдээлэх үүрэг хүлээж байдаг.

Өөрөөр хэлбэл, бүлгийн болон нийтийн хүсэл, сонирхлыг нэгтгэн, төр засгийн байгууллагуудад хүргэж ажилладаг юм.

Үйл ажиллагаа

Парламентын ардчилалтай улсад намууд сонгуульд оролцож засгийн эрхийн төлөө шударгаар өрсөлддөг.

Сонгууль нь намуудад засгийн эрхийг атгуулж, хуулиар заагдсан хугацаанд засаглалыг зохион байгуулах эрхийг олгодог.

Иймд сонгууль ардчилсан, чөлөөт, шударга, бүх нийтийн, тэгш оролцоот байхыг шаарддаг. Учир нь чөлөөт, шударга сонгууль нь ардчиллын үндэс юм.

Сонгуульд ялалт байгуулсан намууд парламентыг бүрдүүлэн сонгуулиар дэмжлэг авсан хөгжлийн бодлогыг төрийн бодлого болгон хувиргадаг. Мөн парламентад олонх болсон, эсхүл олон суудал авсан улс төрийн намууд хамтран гүйцэтгэх засаглал буюу засгийн газраа байгуулж төрийн бодлогыг хэрэгжүүлдэг.

Ерөнхийлөгчийн засаглалтай улсад парламентад олонх болсон намаас, эсхүл бүх нийтийн сонгуулиар ерөнхийлөгчөө шууд сонгож ялалт байгуулсан намын хөтөлбөрийг төрийн бодлого болгон хувиргаж хэрэгжүүлдэг.

Сонирхлыг илэрхийлдэг

Сонирхлыг нэгтгэдэг

Сонирхоын хэрэгжүүлдэг

Тогтолцооны (институционал) дэд систем

Мэдээлэл - харилцаа (коммуникаци)-ны дэд систем

Хэм хэмжээ зохицуулалтын дэд систем

Улс төрийн системийн загвар (Д.Истон)

Улс төрийн системийн загвар (Г. Алмонд)

Үүсэл хөгжил

Улс төрийн намын нийгэмд гүйцэтгэх үүрэг

Намын тогтолцоо

Өнөөгийн нийгэмд хэвлэл мэдээлэл нь онцгой үүрэгтэй бөгөөд түүнийг дөрөв дэх засаглал гэдэг.

Мэдээлэл олгох Иргэдэд өөрийн гэсэн санаа бодол төлөвшүүлэхэд оролцон туслах Хяналт шалгалт, шүүмжлэл өрнүүлэх Цэнгээн баясгах, боловсрол олгох гэсэн чиг үүрэгтэй байдаг

Нэг хүний эрх ашгийн төлөө бус олон түмний тулд үнэн зөв мэдээлэл дамжуулах Нас хүйс, шашин шүтлэг, боловсролын түвшинг харгалзахгүйгээр бүх нийтэд тэгш хүргэх боломжийг нь хуулиар хангах Ард түмний дуу хоолой болох Хэвлэл мэдээллийн ажилтнууд болон сэтгүүлчдийн эрх ашгийг хамгаалах

Иргэний гэсэн үг нь латин хэлний "civilis" буюу соёлтой гэсэн үгнээс үүсэлтэй

Гол шинжүүд: - Хуулийн хүрээнд хүн болгонд адил тэгшээр эдлүүлдэг байх - Эрх мэдлийг зохистой хуваарилах - Шударгаар өрсөлдөх нөхцөлийн хангадаг зах зээл - Чөлөөтэй хэвлэн нийтлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх

Иргэний нийгмийг төлөвшүүлэх төрийн бодлогын хүрээ -Эдийн засгийн хүрээнд -Нийгмийн хүрээнд -Оюун санааны хүрээнд -Улс төрийн хүрээнд