Xuất thân trong gia đình nhà nho

Cha: Nguyễn Đình Huy - thư lại. Mẹ: Trương Thị Thiệt - vợ thứ

Năm 1849, mẹ ông mất giữa lúc sắp vào trường thi ở Huế

Dọc đường về chịu tang mẹ, ông bị đau mắt nặng rồi mù

Về Gia Định mở trường dạy học, bốc thuốc chữa bệnh, làm thơ

1859: Đứng trên tuyến đầu chống Pháp khi giặc tiến vào Gia Định, cùng bàn mưu tính kế đánh giác và sáng tác thơ chiến đấu

Bị giặc Pháp dụ dỗ nhưng ông khảng khái khước từ

Hình thức: chữ Nôm

Các giai đoạn sáng tác

Lí tưởng đạo đức, nhân nghĩa

Lòng yêu nước, thương dân

Thơ văn của ông có nhiều đóng góp quan trọng, nhất là văn chương trữ tình đạo đức

Vẻ đẹp tiềm ẳn trong tầng sâu của cảm xúc

Bút pháp trữ tình xuất phát từ cõi tâm trong sáng, nhiệt thành, đầy tình yêu thương con người, nồng đượm hơi thở cuộc sống

Đậm đà bản sắc Nam Bộ