là nhà văn lớn, có số lượng tác phẩm đạt kỷ lục trong nền văn học Việt Nam hiện đại bằng con đường tự học

là nhà văn viết theo xu hướng hiện thực

có vốn hiểu biết phong phú, sâu sắc về phong tục tập quán của nhiều vùng khác nhau

phong cách nghệ thuật

In trong tập "Truyện Tây Bắc" - được tặng giải nhất giải thưởng Hội văn nghệ Việt Nam 1954 - 1955

HCST: Trong chuyến đi thực tế cùng bộ đội vào giải phóng Tây Bắc năm 1952

cô gái người dân tộc Mông

xuất thân từ gia đình nghèo khó

xinh đẹp, tài giỏi

đời sống nội tâm phong phú

khát vọng tự do

chàng trai dân tộc Mông

có nhiều phẩm chất tốt đẹp

tính cách gan góc, dũng cảm

kiếm sống bằng đủ thứ nghề

vô cùng giàu có: "ăn của dân nhiều, đồn Tây cho muối về bán, nhiều nương, nhiều ruộng, nhiều thuốc phiện nhất làng"

rất có quyền lực trong làng

trẻ trung, hồn nhiên, xinh đẹp

tài hoa, có tài thổi sáo, thổi lá

yêu tự do và khao khát có cuộc sống tự do

chăm chỉ, chịu khó

hiếu thảo

Mị xứng đáng được hưởng một cuộc sống trọn vẹn, hạnh phúc

Thời gian đầu

Chấp nhận số phận

Trong đêm tình mùa xuân

Trong đêm cứu A Phủ

mồ côi cha mẹ, không còn người thân

đi làm thuê khắp nơi để kiếm sống

trở thành "con ở gạt nợ"

chịu đầy đọa về mặt thể chất

vượt qua nhiều thử thách, trở thành chàng trai khỏe mạnh, cường tráng: "đốt rừng, cày nương, săn bò tót,..."

làm mất bò mà bị trói đứng đến chết

mạnh mẽ, gan góc từ bé

dù trở thành "con ở gặt nợ", A Phủ vẫn là con người của tự do, không sợ cường quyền, kẻ ác

vì đánh con quan mà bị phạt rất nặng

vì lỡ để hổ ăn mất một con bò mà bị cha con thống lí bắt trói, hành hạ