Wondershare EdrawMind
MindMap Gallery Beeldende Begrippen
- 26
Beeldende Begrippen
The mind map delves into several essential visual components found within successful artworks, emphasizing how color choices can evoke specific feelings among viewers and demonstrating how thoughtful composition guides eye movement throughout a piece to create more compelling imagery.
Edited at 2024-11-10 11:02:33
- Recommended to you
- Outline
Beeldende Begrippen
VORM Welke vormen zie je in het kunstwerk?
[1.1] Vorm Wat zijn de belangrijkste vormen in het kunstwerk? Zijn die hoekig, rond, kegelvormig of anders?
[1.2] Vormsoort Zijn de belangrijkste vormen - Organisch of geometrisch - Open of gesloten - Abstract of figuratief
Organische vormen zijn lijnen en vormen die vloeiend en asymmetrisch zijn, geïnspireerd door de natuur. In tegenstelling tot geometrische vormen, die vaak recht en hoekig zijn, hebben organische vormen een natuurlijke, vrije en onregelmatige uitstraling
Wanneer je de binnenruimte van een vorm gedeeltelijk of in zijn geheel kan zien spreek je van een open vorm. Je kunt door de vorm heen kijken of in de vorm kijken. Bij een gesloten vorm is de vorm dicht en gevuld. Je kunt niet door delen van de vorm heen kijken.
Als je 'iets' kunt herkennen in het kunstwerk, dan is figuratieve kunst. En dit 'iets', dit onderwerp van het schilderij, kan van alles zijn. Denk aan een persoon, dier, voorwerp, stad, landschap of gebouw. Abstracte kunst is de kunstvorm waarbij je juist niet kunt zien of herkennen wat de kunstenaar weergeeft
COMPOSITIE Bij dit beeldelement gaan we kijken naar de vlakverdeling van het schilderij. Let op er is altijd sprake van een compositiegrondvorm in combinatie met de andere compositie-aspecten
[2.1] Compositiegrondvorm Welke compositiegrondvorm heeft het kunstwerk? Welk figuur vormen de belangrijkste lijnen in het kunstwerk.
Horizontaal-compositie. In een horizontale compositie ligt de nadruk op horizontale richtingen of lijnen
Verticale-compositie. Bij een verticale compositie ligt de nadruk op verticale richtingen of lijnen.
Diagonaal-compositie In een diagonale compositie ligt de nadruk op diagonale richtingen of lijnen. Lijnen die schuin lopen, bijvoorbeeld van linksboven naar rechtsonder, noemen we diagonale lijnen.
Driehoeks-compositie In een driehoekscompositie zijn onderdelen van de voorstelling in de vorm van een driehoek geplaatst. Een driehoekscompositie noem je ook wel piramidale compositie.
Cirkel-compositie We spreken van een centrale compositie als er een centraal punt is waar alle andere elementen naartoe gericht lijken te zijn, dat noemt men een aandachtscentrum.
Overall-compositie In een overallcompositie zijn alle onderdelen van de compositie gelijkwaardig. Alle vormen of figuren zijn gelijkmatig over het vlak of in de ruimte verdeeld. Je ziet geen bepaalde richting of aandachtspunt.
Centraal-compositie We spreken van een centrale compositie als er een centraal punt is (dikwijls in het midden gelegen van het werk) waar alle andere elementen naartoe gericht lijken te zijn, dat noemt men een aandachtscentrum.
[2.2] Dynamiek Is er sprake van bewegingssuggestie in het kunstwerk?
Ja -> dan is er sprake van een dynamische compositie
Nee -> dan is er sprake van een statische compositie
[2.3] Symmetrie Kan je het kunstwerk horizontaal of verticaal spiegelen?
Ja -> dan is er sprake van een symmetrische compositie
Nee -> Dan is het een assymetrische compositie
[2.4] Ritme Is er sprake van herhaling van elementen in het kunstwerk?
Ja -> dan is er sprake van een ritmische compositie
KLEUR Bij dit beeldelement kijken we naar hoe kleur in het kunstwerk gebruikt is
[3.1] Kleursoort Wat zijn de (belangrijkste) kleuren in het schilderij?
Zijn dit primaire, secundaire of tertiaire kleuren?
Kleurencirkel van Itten
[3.2] Kleurverzadiging Zijn de kleuren zuiver of onzuiver?
Zuivere kleuren zijn vaak onvermengd en onzuivere kleuren zijn altijd gemengd met andere kleuren (of zwart/wit)
[3.3] Kleurintensiteit Hoe licht of donker zijn de kleuren?
[3.4] Kleurcontrast Is er sprake van één of meerdere kleurcontrasten?
Let op er kunnen meerdere kleurcontrasten in hetzelfde schilderij zitten!
het complementair contrast: rood-Groen of Geel-Paars of Oranje-Blauw, complementaire paren versterken de kleur het meest.
het warm-koud contrast: rood-oranje(cadmium licht) tegen Blauw-groen(mangaan-oxide)is het sterkst
het kwaliteitscontrast: verzadigd tegen onverzadigd, door menging met wit, zwart of grijs, waarbij grijs makkelijk het simultaan contrast opwekt.
het kleur-tegen-kleur contrast: alle zuivere verzadigde kleuren, rood-geel-blauw is het sterkst.
het licht-donker contrast: zwart-wit is het sterkst.
het kwantiteitscontrast: veel van een of twee kleuren tegenover weinig van een andere kleur
het simultaan contrast: het verschijnsel dat een willekeurige kleur de complementair-kleur virtueel oproept, zo neemt grijs binnen oranje schijnbaar een blauwe tint aan.
LICHT Waar komt het licht in het kunstwerk vandaan en wat voor soort licht is het? Let op het gaat dus om licht in het schilderij en niet om de belichting op het schilderij.
[4.1] Lichtbron Welke lichtbron is er in het schilderij te zien?
Natuurlijk licht (zonlicht of maanlicht)
Kunstlicht (lampen)
Als de lichtbron niet te zien is in het kunstwerk, kan je vaak wel afleiden om wat voor lichtbron het gaat. (maar soms ook niet)
[4.2] Lichtcontrast Is er een groot verschil tussen licht en donker in het kunstwerk
Clair-obscur is Frans voor een licht-donker contrast.
[4.3] Schaduw Schaduw ontstaat als het licht van een lichtbron geheel of gedeeltelijk wordt tegengehouden door een object. Een voorwaarde voor het ontstaan van schaduw is aldus dat er een lichtbron en een object aanwezig moeten zijn
Slagschaduw is de schaduw die een object "werpt" op een ondergrond of achtergrond.
Eigen schaduw is de schaduw die op het object aanwezig is of de niet belichte kant van het voorwerp
Kernschaduw is het donkerste gedeelte van een eigenschaduw of slagschaduw; het gebied waarin geen enkele lichtstraal kan doordringen
[4.4] Stofuitdrukking Is er sprake van stofuitdrukking?
Stofuitdrukking is de manier waarop je in een tekening of schilderij materialen of stoffen weergeeft. Je laat dan bijvoorbeeld glas, metaal, haar of kleding er zo echt mogelijk uitzien
[4.5] Lichtrichting. Uit welke richting komt het licht?
Meelicht Het licht valt vanaf de kant van de toeschouwer op de voorstelling.
Zijlicht: Het licht valt vanaf links of rechts op de voorstelling. De lichtbron bevindt zich aan de zijkant.
Tegenlicht: Bij tegenlicht kijk je in de richting van de lichtbron. Vormen en figuren zie je vaak als silhouet.
Strijklicht is licht dat vlak langs het oppervlak van een voorwerp strijkt. Denk bijvoorbeeld aan aan laagstaande zon.
Ruimte Bij deze vraag moet je eest kijken of het om een tweedimensonaal of een driedimensionaal kunstwerk gaat. Een beeldhouwwerk is driedimensionaal en een schilderij tweedimensionaal. Bij een schilderij gaat het dus om ruimte suggestie!
[5.1]Dimensies
Tweedimensionaal= lengte x breedte
Driedimensionaal = Lengte x breedte x diepte
[5.2] Tweedimensionaal werk
Ruimtesuggestie Hoe wordt de ruimte in het kunstwerk gesuggereerd?
Planperspectief is de indeling van je voorstelling in verschillende horizontale lagen, die ‘plans’ worden genoemd. Meestal is er een voorgrond, middenplan en een achtergrond. Door de indeling in ‘plans’ ontstaat diepte.
Bij atmosferisch perspectief wordt wat ver weg is, vager afgebeeld. Deze techniek wordt vaak toegepast bij landschappen.
Kleurperspectief is ruimtesuggestie door gebruik van warme en koude kleuren. Warme kleuren zoals geel en rood lijken meer naar voren te komen en koude kleuren zoals blauw en groen lijken meer naar de achtergrond te gaan.
Lijnperspectief
Centraalperspectief is een vorm van lijn perspectief met één vluchtpunt op de horizon. Het vluchtpunt teken je in het midden (centrum) van een tekening of schilderij.
Tweepuntsperspectief is een vorm van lijnperspectief met twee vluchtpunten (links en rechts) op de horizon in een tekening of schilderij.
De horizon is de denkbeeldige scheidingslijn tussen aarde/water en lucht. Met de horizon bepaal je je standpunt ten opzichte van de voorstelling die je wilt tekenen.
Verkorting ontstaat als je lijnperspectief gebruikt en schuin tegen een voorwerp aankijkt of schuin op een voorwerp neerkijkt. Daardoor lijkt het voorwerp veel korter te zijn dan het in werkelijkheid is.
Kikvorsperspectief betekent dat je voor een tekening of een foto een heel laag standpunt kiest met een heel lage horizon. Je
Vogelvluchtperspectief betekent dat je voor een tekening of foto een heel hoog standpunt kiest met een heel hoge horizon.
Standpunt is de hoogte of hoek van waaruit je je onderwerp ziet. Als je een tekening of foto maakt, moet je eerst je standpunt bepalen. Een standpunt kan (heel) hoog of (heel) laag zijn.
Aanzicht
Afsnijding
Overlapping
Verkleining
Plasiticiteit
[5.3] Driedimensionaal
Materiaal Welke materialen heeft de kunstenaar in dit kunstwerk gebruikt?
[6.1] Tweedimensionaal werk
Drager
Papier is een materiaal waarop je kunt tekenen, schilderen, schrijven, drukken of plakken. Je kunt papier ook snijden, verkreukelen, plakken of verstevigen, waardoor je er driedimensionale werken mee kunt maken. Papier wordt gemaakt van natuurlijke grond- stoffen zoals hout of bamboe, maar ook van oude kleding of oud papier.
Een doek is een ondergrond voor voor een schilderij. Vaak gemaakt van linnen of katoen
Paneel Vroeger werden er geen doeken gebruikt voor schilderijen, maar planken hout (panelen) om op te schilderen
Tekening
Potlood is een tekenmateriaal dat bestaat uit een stift en een houten omhulsel. Er zijn grijze potloden, kleurpotloden en aquarelpotloden. De stift van een grijs potlood is gemaakt van de natuurlijke grondstoffen grafiet en klei. In verschillende hoeveelheden zorgt dit voor een hardere of een zachtere stift (2H, H, HB, B, 2B).
Houtskool is een tekenmateriaal dat bestaat uit verkoold (verbrand) hout. Houtskool is van nature een zacht materiaal en vlekt gemakkelijk uit. Een houtskooltekening is daardoor heel kwetsbaar en moet na afloop worden gefixeerd (beschermd met een soort lak). Je kunt houtskool licht uitwrijven en op die manier vlakken in verschillende tonen maken, van lichtgrijs tot zwart.
Krijt is een tekenmateriaal dat bestaat uit kalk en kleurstof (pigment). Pastelkrijt is een poederachtig materiaal dat je gemakkelijk kunt uitvegen. Je moet de tekening fixeren met een soort lak. Oliepastel is vetter en kan worden verdund met terpentine zodat je een schilderachtig effect krijgt.
Inkt is een oplossing van een kleurstof in water. Je kunt ermee drukken, maar ook schrijven, tekenen of schilderen. Je gebruikt dan een (kroontjes)pen of een penseel. Oost-Indische inkt is de bekendste inkt.
Schilderen
Verf is een oplossing van een kleurstof (pigment) en een bindmiddel, zoals water, olie of kunststof (acryl). In de beeldende kunst gebruik je verfsoorten op waterbasis (aquarel- verf, plakkaatverf en acrylverf ) en op oliebasis (olieverf ). Verf kan transparant (doorzichtig) en dekkend (ondoorzichtig) worden gebruikt. Aquarelverf is het meest helder en transparant. Plakkaatverf (gouache) bevat extra vulmiddelen, zoals krijt, en is daardoor dekkender. Acrylverf en olieverf kunnen zowel transparant als dekkend worden gebruikt.
Grafische technieken is de verzamelnaam voor verschillende technieken waarmee je teksten en afbeeldingen op papier of textiel kunt drukken. De belangrijkste druktechnieken in de beeldende kunst zijn: etsen (diepdruk), linoleum- en houtsnijden (hoogdruk), steendrukken (vlakdruk) en zeefdrukken (doordruk). Als je deze grafische technieken gebruikt kun je een serie afdrukken (oplage) maken. Elke afdruk wordt genummerd. Met uitzondering van zeefdruk zijn alle afdrukken in spiegelbeeld.
Met collagetechnieken maak je een voorstelling van bijvoorbeeld stukken papier, foto’s, kranten, karton, textiel of andere materialen. Je knipt, snijdt of scheurt stukken uit het materiaal en plakt ze op een ondergrond zoals papier of karton.
Fotograferen is het vastleggen van een beeld op lichtgevoelig materiaal. Dit doe je met een camera. Vroeger zat in een camera een fotorolletje, maar tegenwoordig wordt het beeld via de cameralens op een chip opgevangen en bewaard op een digitaal kaartje. Met behulp van fotosoftware kun je foto’s op de computer bewerken.
[6.2] Driedimensionaal werk
Klei is een natuurlijk materiaal dat als slib uit een rivier wordt gehaald. In een fabriek wordt er bewerkbare klei van gemaakt. Klei is kneedbaar (plastisch) en je kunt er gemakkelijk vormen mee maken. Dit noem je boetseren. Nadat het kleiwerkstuk is gedroogd, kun je het in een kleioven tot steen bakken.
[7] Techniek Welke technieken heeft de kunstenaar gebruikt?
Welke techniek/technieken heeft de kunstenaar in het kunstwerk gebruikt?
[7.1] Tweedimensionaal
Schildertechnieken Schilderen is het maken van een voorstelling met verf op papier, doek, paneel of een muur. Afhankelijk van de verfsoort kun je met meer water transparant (doorzichtig) of met minder water dekkend (niet doorzichtig) schilderen.
Tekentechnieken Tekenen is het maken van een voorstelling met een potlood, een pen of krijt. Dit doe je meestal op papier of karton.
[7.2] Driedimensionaal