Phương pháp nhận thức thế giới

Nội dung

Mặt thứ nhất - Bản thể luận: Trả lời cho câu hỏi giữa ý thức và vật chất, cái nào có trước, cái nào có sau? Và cái nào quyết định cái nào?Giải quyết bằng 3 cách

Mặt thứ hai - Nhận thức luận: Con người có khả năng nhận thức được thế giới hay không?

Triết học nhất nguyên

Triết học nhị nguyên

Các nhà triết học duy vật cho rằng, con người có khả năng nhận thức thế giới. Song, do mặt thứ nhất quy định, nên sự nhận thức đó là sự phản ánh thế giới vật chất vào óc con người.

Một số nhà triết học duy tâm cũng thừa nhận con người có khả năng nhận thức thế giới, nhưng sự nhận thức đó là sự tự nhận thức của tinh thần, tư duy.

Một số nhà triết học duy tâm khác như Hium, Can-tơ lại phủ nhận khả năng nhận thức thế giới của con người.

Phương pháp biện chứng là phương pháp nhận thức sự vật và hiện tượng trong sự liên hệ, tác động qua lại, vận động và phát triển

Phương pháp siêu hình xem xét sự vật, hiện tượng trong tách rời, không vận động và không phát triển

Vật chất có trước, ý thức có sau, vật chất quyết định đến ý thức

Ý thức có trước, vật chất có sau, ý thức quyết định đến vật chất

Ý thức và vật chất tồn tại độc lập với nhau, không quyết định lẫn nhau

phép biện chứng duy vật

phép biện chứng duy tâm

phép biện chứng tự phát thời cổ đại