me = 9,1094.10-31 kg

qe = -1,602.10-19 C qui ước bằng 1-

Là 1 thành phần cấu tạo của hạt nhân nguyên tử, mang điện tích dương, kí hiệu p.

m = 1,6726.10-27 kg

q = +1,602.10-19 C qui ước 1+

Là 1 thành phần cấu tạo của hạt nhân nguyên tử, không mang điện, kí hiệu n. Khối luợng gần bằng khối lượng proton.

Nguyên tử các nguyên tố có kích thước vô cùng nhỏ, nguyên tố khác nhau có kích thước khác nhau.

Đơn vị biểu diễn A (angstron) hay nm (nanomet)

1nm = 10-9 m; 1nm = 10A 1A = 10-10 m = 10-8 cm

Khối lượng nguyên tử rất nhỏ bé, để biểu thị khối lượng của nguyên tử, phân tử, p, n, e dùng đơn vị khối lượng nguyên tử, kí hiệu u (đvc).

1u = 1/12 khối lượng 1 nguyên tử đồng vị cacbon 12 1u = 19,9265.10-27 kg/12 = 1,6605.10-27 kg

Ví dụ: nguyên tử Na có Z = 11+ → nguyên tử Na có 11p, 11e

Proton mang điện tích 1+, nếu hạt nhân có Z proton thì điện tích hạt nhân bằng Z+

Trong nguyên tử: Số đơn vị điện tích hạt nhân = Số p = Số e

Ví dụ: Hạt nhân nguyên tử O có 8p và 8n → A = 8 + 8 = 16 Ví dụ: Nguyên tử Li có A = 7 và Z = 3 → Z = p = e = 3 → N = 7 - 3 = 4 Nguyên tử Li có 3p, 3e và 4n

Là tổng số hạt proton và nơtron của hạt nhân đó.

A = Z + N

Ví dụ: Tất cả các nguyên tử có cùng Z là 8 đều thuộc nguyên tố oxi, chúng đều có 8p, 8e

Là những nguyên tử có cùng điện tích hạt nhân.

Số đơn vị điện tích hạt nhân nguyên tử của 1 nguyên tố được gọi là số hiệu nguyên tử của nguyên tố đó, kí hiệu là Z.

Ví dụ:  Cho biết nguyên tử của nguyên tố Na có Z=11, 11p, 11e và 12n (23 -11=12)

Các electron trong nguyên tử ở trạng thái cơ bản lần lượt chiếm các mức năng lượng từ thấp đến cao.

Mức năng lượng: 1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d 4p 5s...

Mức năng lượng của lớp: tăng theo thứ tự từ 1 đến 7 kể từ gần hạt nhân nhất Mức năng lượng của phân lớp: tăng theo thứ tự s, p, d, f.

Cấu hình electron của nguyên tử biểu diễn sự phân bố electron trên các phân lớp thuộc các lớp khác nhau.

Quy ước cách viết cấu hình electron: + STT lớp electron được ghi bằng chữ số (1, 2, 3. . .) + Phân lớp được ghi bằng các chữ cái thường s, p, d, f. + Số electron được ghi bằng số ở phía trên bên phải của phân lớp.(s2 , p6 )

Các bước viết cấu hình electron nguyên tử: Bước 1: Xác định số electron trong nguyên tử. Bước 2: Sắp xếp các electron vào các phân lớp theo chiều mức năng lượng tăng dần và theo quy tắc số eclectron tối đa trong mỗi phân lớp. Bước 3: Viết cấu hình electron theo thứ tự lớp.

Lớp ngoài cùng có nhiều nhất là 8 electron.

Những nguyên tử khí hiếm có 8 electron ở lớp ngoài cùng, trừ Heli (2e).

Những nguyên tử kim loại thường có 1, 2, 3 electron lớp ngoài cùng.

Những nguyên tử phi kim thường có 5, 6, 7 electron lớp ngoài cùng.

Những nguyên tử có 4 electron lớp ngoài cùng có thể là kim loại hoặc phi kim.

Các electron chuyển động rất nhanh trong khu vực xung quanh hạt nhân nguyên tử không theo những quỹ đạo xác định tạo nên vỏ nguyên tử.

Trong nguyên tử: Số e = số p = Z

Lớp electron

Phân lớp electron

Phân lớp đã đủ số electron tối đa gọi là phân lớp electron bão hòa.

Lớp electron đã đủ số e tối đa gọi là lớp e bão hòa.

Ví dụ: Xác định nguyên tử khối của P biết P có Z= 15, N=16 => Nguyên tử khối của P = 31

Nguyên tử khối của 1 nguyên tử cho biết khối lượng của nguyên tử đó nặng gấp bao nhiêu lần đơn vị khối lượng nguyên tử.

Vì khối lượng nguyên tử tập trung ở nhân nguyên tử nên nguyên tử khối coi như bằng số khối.

Ví dụ: Clo là hỗn hợp của 2 đồng vị  chiếm 24,23% nguyên tử khối trung bình của clo là: 

Trong tự nhiên đa số nguyên tố hóa học là hỗn hợp của nhiều đồng vị (có số khối khác nhau) => Nguyên tử khối của nguyên tố là nguyên tử khối trung bình của các đồng vị đó.

Ví dụ: Nguyên tố oxi có 3 đồng vị 

Các đồng vị của cùng 1 nguyên tố hóa học là những nguyên tử có cùng số proton nhưng khác nhau về số notron, do đó số khối của chúng khác nhau.

Các nguyên tử của cùng 1 nguyên tố có thể có số khối khác nhau

Các đồng vị có tính chất hóa học giống nhau