khát vọng nhân dân về một đất nước độc lập

ý chí tự cường của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh

kết cấu chặt chẽ, lập luật thuyết phục

hài hoà lí-tình: trên vâng mệnh trời dưới theo ý dân

Tác giả: vua

Nội dung: Ban bố mệnh lệnh

Nghệ thuật:

tinh thần yêu nước nồng nàn của dân tộc

văn chính luận xuất sắc, chặt chẽ

lí lẽ hùng hồn rung động lòng người sâu xa

lời hịch trở thành mệnh lệnh của lương tâm

Tác giả: vua chúa, tướng lĩnh/ thủ lĩnh một phong trào

Nội dung: cổ động, thuyết phục hoặc kêu gọi đấu tranh

Nghệ thuật

ý thức dân tộc và chủ quyền đã phát triển

ý nghĩa như một bản tuyên ngôn độc lập

lập luận chặt chẽ, chứng cứ xác thực

ý tứ rõ ràng, sáng sủa

đặt tiền đề, cơ sở lí luận cho toàn bài

Tác giả: vua chúa/ thủ lĩnh

Nội dung: trình bày một chủ trương/công bố một kết quả của sự nghiệp

Nghệ thuật

giúp người đọc hiểu mục đích của việc học là để làm người có đạo đức, có tri thức

lập luận chặt chẽ, luận cứ rõ ràng

phê phán, khẳng định rõ ràng mạch lạc

Tác giả: thần dân (gửi vua)

Nội dung: trình bày sự việc, ý kiến, đề nghị

Nghệ thuật: viết bằng văn xuôi hay văn vần, văn biền ngẫu