MindMap Gallery Nursing Care of Birth
The process of childbirth is a profound and transformative experience, and the nursing care provided during this time is critical for the well-being of both the mother and the newborn. This mind map aims to visually explore the key aspects of nursing care during the birth process, encompassing the stages of labor, maternal support, and postpartum care. From supporting the mother during labor to ensuring the health and safety of the newborn, the map provides a comprehensive overview of the responsibilities and considerations involved in providing high-quality care during this significant life event.
Edited at 2023-03-09 10:30:17การพยาบาลในระยะที่ 1 ของการคลอด
การเปลี่ยนแปลทางสรีระวิทยา
แม่
มดลูก
Round ligament จะดึงยอดมดลูกให้กระดกมาด้านหน้าไม่ให้มดลูกเคลื่อนต่ำลงไปเป็นผลให้ความยาวของโพรงมดลูกอยู่ในแนวเดียวกับช่องเชิงกราน
Utero-sacral ligament &Cardinal ligament จะช่วยยึดบริเวณคอมดลูกทางด้านหลังและด้านข้างเป็นการช่วยให้ส่วนของคอมดลูกและปากมดลูกถูกตรึงไว้และถูกดึงให้ยืดตามใยกล้ามเนื้อ ของมดลูกส่วนล่างได้ดีขึ้น
การสั้นบางของปากมดลูก
หนา 2 cm = บาง 0% หนา 1 cm = บาง 50% หนา 0.5 cm = บาง 75% หนา < 0.5 = บาง 100%
มูก
Mucous show มูกขุ่น ⬇️ Mucous bloody show มูกปนเลือด ⬇️ Bloody show เลือดสด ⬇️ Excessive bloody show หลอดเลือดขาด เลือดออกมาก50-100cc.
การเปลี่ยนแปลงในถุงน้ำคร่ำ
แรงดันที่เกิดขึ้นที่ส่วน Hind water และ Fore water จะเท่ากัน เมื่อการหดรัดตัวของมดลูกดำเนินต่อไปทำให้แรงดันเพิ่มขึ้น ถ้าแรงดันเกินขีดจำกัดความยืดหยุ่นของเยื่อหุ้มถุงน้ำ ถุงน้ำก็จะแตกก่อนเวลา
ลูก
Molding
Occipital bone & Frontal bone จะไปซ้อนใต้ Parietal และกระดูก Parietalbone ทําให้ SOB, SOF, OF เล็กลง แต่ OM จะยาวขึ้น การ molding จะช่วยลดขนาดของ BPDลงได้ประมาณ 0.5-1 cm
Fetal axis pressure แรงผลักจากยอดมดลูก Occipito– vertebral ดันตัวทารกให้ต่ำลงศีรษะทารกก้ม สัมพันธ์กับกลไกลการคลอด “Flexion”
Caput succedaneum มีแรงกดที่ศีรษะทารก โดยตรง การไหลเวียนโลหิตไม่ดีทำให้serum คั่งระหว่าง Scalp & Periosteum
การเปลี่ยนแปลงด้านจิตสังคมในระยะคลอด
ความวิตกกังวล (Anxiety ) ขาดความรู้ หรือรู้ไม่ถูกต้อง มีเหตุการณ์ที่ไม่คาดหวังเกิดขึ้น ทำให้แม่เกิด
ความเจ็บปวด
ระยะเวลาการคลอดยาวนาน
ความผิดปกติที่เกิดขึ้นขณะรอคลอด
กลัว (Fear)
กลัวเกี่ยวกับตนเอง >> อาจเกิดจากประสบการณ์ในอดีต หรือคำบอกเล่าของผู้อื่นผู้คลอดจะกลัวความเจ็บปวดในระยะคลอดกลัวตนเองจะเสียชีวิตกลัวการผ่าตัด
กลัวเกี่ยวกับบุตร >> กลัวบุตรได้รับอันตราย บาดเจ็บ หรือเสียชีวิตจากการคลอด
กลัวสิ่งที่ไม่รู้ >> การรอคลอดในโรงพยาบาลผู้คลอดต้องอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ไม่คุ้นเคย
การรับรู้แปรเปลี่ยน (Sensory alteration)
ความรู้สึกที่มากขึ้น (Sensory overload) เกิดจากการได้รับสิ่งกระตุ้นประสาทมากเกินไป เกิดขึ้นในระยะที่ 1 ของการคลอด การเปลี่ยนแปลงบริเวณช่องคลอดและปาดมดลูกมากขึ้น
ความรู้สึกที่ลดลง (Sensory deprivation) ได้รับสารน้ำทางหลอดเลือดดำ ผู้คลอดไม่สามารถตอบสนองความต้องการและช่วยเหลือตนเองได้ตามปกติ สูญเสียความเป็นตัวเอง รู้สึกหว้าเหว่
สูญเสีย (Loss)
สูญเสียภาพลักษณ์ของตนเอง (body image)
สูญเสียความเป็นตัวเอง (self esteem) การนับถือและการควบคุมตนเอง (self control)
สูญเสียบทบาท (Role)
สูญเสียแบบแผนการสื่อสาร (Communication pattern)
สูญเสียการตอบสนองความต้องการในชีวิตประจำวัน (Activities daily living)
การรับใหม่ผู้คลอด
ข้อมูลทั่วไป
ประวัติการเจ็บครรภ์ / CC ถามว่าเจ็บครรภ์มีท้องแข็งบ้างไหม ประวัติการตั้งครรภ์ปัจจุบัน ประวัติน้ำเดิน มูกใส/มูกเลือด ลูกดิ้นดีไหม ประวัติการตั้งครรภ์และการคลอดในอดีต GPAL/GA โรคประจำตัว/อุบัติเหตุ /อื่น ๆ ความดัน หน้ามืด เคยตกรถ หรือประสบอุบัติเหตุไรไหม
การเจ็บครรภ์เตือน มดลูกหดรัดตัวน้อย ห่างมากและไม่สม่ำเสมอ -เริ่มเจ็บเฉพาะบริเวณหน้าท้อง -อาการเจ็บหายไปเมื่อเปลี่ยนท่า หรือเดิน การเจ็บครรภ์จริง มดลูกหดรัดตัวทุก 10- 15 นาทีแล้วถี่ขึ้นเรื่อย ๆ -เริ่มเจ็บบริเวณหลังส่วนล่างบั้นเอว แล้วร้าวไปที่หน้าท้อง -อาการเจ็บไม่หายไปเมื่อทำกิจกรรม และเจ็บมากเมื่อเดิน
คำนวณอายุครรภ์จากกำหนดคลอด EDC
EDC term EDC 40สัปดาห์ บวกลบไม่เกิน2
Introduce seminar process
Introduce speaker & participants
Introduce seminar theme
ระดับของส่วนนำ
station 0 คือ ระดับส่วนนำ อยู่ระดับเดียวกับ Ischial spine
The meaning of teaching exchange
1
2
The requirements of teaching
1
2
3
สภาพของถุงน้ำทูนหัว
Membrane Intact (MI)ถุงน้ำโป่งแข็งตึง คลำส่วนนำได้ยาก
Membrane Leakage(ML)ถุงน้ำไม่ค่อยแข็ง คลำได้ส่วนนำ เห็นน้ำคร่ำไหลขณะตรวจ
Membrane Rupture(MR)พบส่วนนำชัดเจน มดลูกขยายหมดเป็นส่วนมาก
💦spontaneous rupture of membrane (SRM) ถุงน้ำคร่ำแตกเองตามธรรมชาติ
💦Artificial rupture of membrane (ARM) ต้องเจาะถุงน้ำคร่ำ
ตรวจหาส่วนนำ
ตรวจดูส่วนนำ (Presentation) ว่าเป็นศีษะ ก้น ไหล่หรือหน้าผากคลำหาส่วนสำคัญของส่วนนำที่ เป็นศีรษะ ได้แก่ รอยต่อแสกกลาง (Sagittal sture) ว่าอยู่หน้า หลัง เฉียง หรือขวางกับแนวดิ่ง หรือช่องคลอด และขม่อม (Fontaelle) เป็นการคลำจาก
การตรวจดู Sagittal suture ขม่อมหลัง ( Posterior fontanel) หรือขม่อมหน้า (Anterior fontanel)
ระดับส่วนนำ (Station) ใช้ส่วนที่กว้างที่สุดของส่วนนำ เปรียบเทียบกับระดับของ Ischial spines มี 3 ระดับคือ
High plane หมายถึง ส่วนนำอยู่เหนือระดับของ Ischial spines
Mid plane หมายถึง ส่วนนำอยู่พอดีกับระดับของ Ischial spines
Low plane หมายถึง ส่วนนำอยู่ต่ำกว่าระดับของ Ischial spines
พฤติกรรมของผู้คลอดในการเผชิญภาวะเครียดในระยะคลอดและการดูแลด้านจิตสังคมของสตรีในระยะคลอด
latent phase
ปากมดลูกเปิด 0 – 3 ซม. มดลูกหดรัดตัวทุก 5 – 10 นาที แต่ละครั้งนาน 20 – 30 วินาที ความแรง: อ่อนถึงปาน กลาง
การดูแล • รับฟัง ไม่ขัดจังหวะ • ให้ความสนใจด้วยการสบตา สัมผัส • ยินยอมให้ผู้คลอดช่วยเหลือตนเอง ตัดสินใจด้วยตนเอง • ไม่รบกวนผู้คลอด • ให้คำแนะนำการปฏิบัติตัวขณะรอคลอดและการใช้เทคนิคบรรเทาปวด • ชื่นชมให้กำลังใจ
Active phase
ปากมดลูกเปิด 4 –7 ซม. มดลูกหดรัดตัวทุก 2 – 3 นาทีแต่ละครั้งนาน 50 – 60 วินาที ความแรง: ปานกลางถึงแรง
การดูแล • จัดสิ่งแวดล้อมให้สงบ • ตอบสนองความต้องการด้วยความอ่อนโยน • เช็ดหน้า นวดหลัง • อยู่เป็นเพื่อน • ให้ความช่วยเหลือให้กำลังใจ
Transitional Phaseและระยะที่ 2
ปากมดลูกเปิด 8 – 10 ซม. มดลูกหดรัดตัวทุก 2 – 3 นาทีแต่ละครั้งนาน 60 – 90 วินาที ความแรง: แรง
การดูแล • ยอมรับพฤติกรรมต่าง ๆ • ให้ผู้คลอดพัก • ชมเชย • อยู่กลับผู้คลอดตลอดเวลา • ให้กำลังใจ • บอกความก้าวหน้า
ระยะที่ 3-4 ของการคลอด
• ให้มารดาได้สัมผัสบุตรตามต้องการ • รับฟัง ตอบคำถาม ไม่รำคาญ • ชมเชย
กลไกการคลอดปกติ (Meshanism of Labor)
Engagement
การที่ส่วนกว้างที่สุดของศีรษะทารก (Bilateral diameter) ผ่านช่องเข้าเชิงกราน ( pelvic inlet) ลงมาแล้วผ่านรอยต่อแสกกลางอยู่แนวขวาง คลำได้ขม่อมหน้าหลังระดับเดียวกัน frontal และ paretal เกยกัน
•Anterior Asynclitism : Sagittal suture เอียงเข้าใกล้ sacrum
•Posterior Asynclitism : Sagittal suture เอียงเข้าใกล้ sacrum
Descent
การเคลื่อนต่ำลงของส่วนนําทารก
Male
Female
Flexion
การก้มของศีรษะทารกจนชิดคางชิดอก ทำให้ส่วนนำเปลี่ยนจาก OF เป็น SOB เมื่อหัวชนไปต่อไม่ได้แล้ว เหมือนการโดนผลัก ก็เลยทำให้หัวก้ม
การตรวจภายใน : พบ Posterior fontanel ชัดเจน
Internal rotation
การหมุนของศีรษะทารกภายในช่องเชิงกรานเพื่อจะได้อยู่ในสภาพที่เหมาะสมกับช่องเชิงกรานที่มีช่องเข้าเป็นแนวขวางแต่มีช่องออกเป็นแนวยาวเมื่อเคลื่อนผ่านช่องออกทารกต้องหมุน ท้ายทอยไป ด้านหน้า เพื่อให้แนว AP อยู่ในแนวยาว สิ่งสำคัญที่ทำให้เกิดการหมุนคือแรงต้านจาก Pelvic floorต่อศีรษะทารกที่เคลื่อนต่ำลงมา
PV พบ Sagittal suture อยู่ในแนว AP
Expusion
การขับเคลื่อนเอาตัวทารกออกมาทั้งหมด
External rotation
การหมุนของศีรษะทารกภายนอกช่องคลอดเป็นการหมุนตามการหมุนภายในของไหล่ เพื่อให้ศีรษะและไหล่ตั้งฉากกันตามธรรมชาติ หมุนหัวไหล่ให้อยู่ในแนวAP ศีรษะอยู่ท่าตะแคง
Restitution
การหมุนกลับของศีรษะทารกภายนอกช่องคลอดเพื่อให้สัมพันธ์กับส่วนที่อยู่ภายในช่องคลอด ให้อยู่ในลักษณะที่เป็นธรรมชาติ ท่าLOAหมุนตามเข็มนาฬิกา45องศา ท่าROAหมุนทวนเข็ม45องศา
Extension
Birth of the fetal part การเงยของศีรษะทารก โดย Sagittal suture อยู่ในแนว AP Occiput ยันอยู่ใต้กระดูกหัวเหน่า เป็นจุดหมุน เมื่อมีแรงเบ่งทำให้ทารกเงยเป็นการคลอดศีรษะ
เห็นทารกตามลำดับ SOBเห็นหน้าผาก SOFเห็นหน้า SOMเห็นคาง