Selçukluların ortaya çıkmasından çok önce, Türkler asker olarak Abbasi ordusunu alınmışlardı. Selçuklular birinci bin yılın sonlarındaki büyük göçlerin sonucunda ortaya çıkmıştır. Selçuklular kuşkusuz, Müslüman Orta Asya ve Horasan'a gelen ilk Türk grubu olmadıkları gibi, Anadolu'ya gelen ilk Türkler de Selçuklular değildi, onlardan önce Hunlar ve Sabirler gelmiş, ama yerleşememişlerdi.

Ortaya Çıkışı

Göçler

Hükümdarlar

Önemli Savaşlar

Yönetim

Ordu ve Taktikler

Selçuklu Devleti ve İslam

Kaynakça: Peacock, A. 2010, Selçuklu Devleti'nin Kuruluşu Yeni Bir Yorum 6. Baskı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul https://islamansiklopedisi.org.tr/ https://www.metmuseum.org/

Oğuz devleti 10. yüzyılın sonu ya da 11.yüz yılın başlarında çökmüştür ama neden çöktüğü bilinmez. Ómeljan Pristak'ın önerdiği ve genellikle kabul gören sav, Oğuz devletinin 11. yüz yılın ortalarında bati bozkırlarında önemli bir güç haline gelen Kıpçakların baskısı sonucu yıkıldığı yolundadır. Oğuz devletinin yıkılmasında varsayılan ikinci etken Selçuklulardır. Bu sav eğer sonradan Müslüman olan ve Müslüman olmayanları topraklarından atıp İslam dünyasına yayılan Türkmenler, Selçuklular olarak kabul edilir ise doğrudur. Ama söylenenleri olduğu gibi kabul etmek doğru değildir. Özetle Selçukluların Oğuz devletinin çöküşünde etkili olduğu konusunda elle tutulur hiçbir veri yoktur.

Boylar arasından Kaşgarlı Mahmud'a göre en itibarlı boy Selçukluların dahil olduğu Kınık boyu idi. Éğer bunu 11. yüzyılın sonlarında Selçuklu kenti olmuş Bağdat'tan yazdığını varsayarsak, Kınık'ı ilk sırada yazmaktan başka bir çaresi olmadığını anlarız. Eğer daha erken dönemlerde yazsaydı Oğuzlar içindeki en önemli boy belki de Salgurlular idi, ancak Selçukluların daha saygın bir şecereye sahip olma iddiaları 11. yüzyılda kabul görüyordu.

Hazarlar Erken tarihli kaynaklar Selçukluları, Güney Rusya bozkırlarında hüküm süren Hazar Kağanlığı'yla da ilişkilendirirler. Hazarların çoğunluğu etnik açıdan Türk olmakla birlikte, Yahudi inancına sahipti. Melikname'nin yanı sıra, İbn Hassul'ün Türklerin üstünlüklerini övdüğü kitabında Hazalara yaptığı bir referans da bunu desteklemektedir. !3. yüzyılda yaşamış İbn Tiktaka da Selçukluların Hazar Türklerinden olduğunu ve Türk hakanları ile birlikte hizmet ettiklerini belirtmiştir. Selçuklular ile Hazar bağlantısı, Orta Asya Türkleri arasında oldukça düşük bir toplumsal ve kültürel seviyede olan bir boyun parçası olan Selçukluları, Güney Rusya'da yaşan Hazarlar gibi daha güçlü ve tanınmış bir toplulukla ilişkilendirebilmek niyetiyle ortaya atılmış olabilir. İslam kaynakları da (Vis ü Ramin, Tafdil) Selçuklu Hazar bağlantısına değinmekten kaçınmıştır. Özetle Selçuklu ile ilgili metinler 12. yüzyıldan itibaren Hazarlara değinmekten kaçınmıştır.

Oğuzlar Anlamı ve nasıl söylendiği tam bilinmeyen Selçuk sözcüğü, ilk başta bir kavim ya da aşiretin değil, bir kişinin adı olarak kullanılmıştır. Selçuk'un 10. yüzyılda, Aral Gölü ile Volga arasındaki bozkırda yaşayan bir boyun Dukak ya da Tukak adlı beyinin oğlu olduğu söylenir. Selçuk ve ailesinin Oğuzların Kınık boyundan geldiği düşünüldüğü için Selçuklular ve onları destekleyenler el-guz ya da el-etrakü'l- guzzive (guz.Oğuz) olarak tanımlanmış. Oğuzların adına Moğolistan'daki Orhun Yazıtlarında rastlanır. Oğuz terimi ilk çiktığında "aşiretler birliği" anlamına gelen siyasal bir terimdi. Oğuz olarak adlandırılan gruplar, Orta Asya'da varlık gösteren II. Göktürk Kağanlığı içinde önemli bir rol üstlenmişleridir, ama bunların Selçuklular ile Aral Gölü çevresinde karşımıza çıkan Oğuzlarla herhangi bir etnik bağları olup olmadigi tam bilinmektedir. Bu Oğuz boylarının anavatanı büyük olasılıkla Moğolistan idi. Bu dönemlerde (1000-1050) günümüz Kuzey Çin'de bulunan Hitay hanedanın yükselişi, Oğuzların sadece Karadeniz bozkırlarına göç etmelerini sorumlu tutulmasa da, batiya doğru bir göç başlatma ihtimalini korumaktadır. Yine bu döneme yakın zamanda Orta Asya'da artan kuraklığın göçlerin hızlanmasında etkili olmuş olabilir. Hatta bazı Çin kaynaklar, 10. yüzyılda kuraklıktan ötürü bazı aşiretlerin açlıktan yok olduğunu belirtmektedir. Dolasıyla Oğuzlar olarak bilinen aşiretlerin yavaş yavaş Moğolsitan'dan Orta Asya içlerine, oradan da Volga'ya doğru itilmesi sonucu, Batıya doğru göç dalgalarını başlatmış olabilir. Bu göçler Avrasya tarihi için önemlidir ve etkileri Bizans ve Doğu Avrupa'da hissedilmiştir. Bu göçler dolasıyla Aral Gölü dolayında, Güney Rusya Bozkırlarındaki Hazar Kağanlığı ile Maveraúnnehir'deki Müslüman Samaniler arasında kalan, doğu sınırında ise Karluk konfederasyonu ile komşu olan bir Oğuz devletinin ortaya çıktığı kabul edilmektedir.