Phản ánh hiện thực khách quan

Phản ánh thế giới, khoa học

Khoa học tự nhiên: nghiên cứu các vật thể, hiện tượng tồn tại và các quy luật của tự nhiên. Có tính chính xác cao, rõ ràng, xác định

Khoa học xã hội:nghiên cứu về con người, cộng đồng người và các hành vi, hoạt động cá nhân hay tập thể của họ. ít chính xác, ít rõ ràng và ít xác định.

Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế chia làm 6 loại:

Khoa học cơ bản (khoa học thuần túy): giải thích về các vật thể và các lực cơ bản , mối quan hệ giữa chúng và định luật chi phối chúng.

Khoa học ứng dụng: áp dụng kiến thức từ khoa học cơ bản vào thực tiễn

Là nền tảng khoa học, cơ sở tồn tại của hệ thống lý thuyết,...

Cung cấp cơ sở lý luận giải thích về sự phát sinh các hiện tượng tự nhiên xã hội

Tổng hợp những kết quả thực nghiệm

Định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo

Đóng góp vào quá trình tích lũy tri thức

Khái niệm: đưa ra các giải thích về sự vật và hiện tượng

Mối liên hệ các khái niệm: chỉ ra sự liên quan, ràng buộc có tính tất yếu và ổn định giữa các khái niệm

Logic: trình bày nguyên nhân khái niệm liên hệ với nhau

Những giả định/điều kiện: chỉ ra phạm vi ứng dụng của lý thuyết

Có lập luận nhất quán

Có năng lực giải thích

Có khả năng phản nghiệm

Có tính cô đọng, súc tích

Phát triển từ phương hướng khoa học -> trường phái khoa học -> bộ môn khoa học

Ứng dụng tri thức, quy trình và thành quả của khoa học vào thực tiễn nhằm tạo ra sản phẩm phục vụ cho con người.

Mối quan hệ giữa Khoa học và Công nghệ: Quan hệ khá chặt chẽ. Các tri thức, thành quả của khoa học là nguồn ý tưởng trực tiếp sáng tạo ra các công nghệ mới.

Xác định vấn đề

Xây dựng giả thuyết

Thu thập và phân tích dữ liệu

Suy luận

Kết luận

Kiểm tra

Lý thuyết: xây dựng khái niệm và xác định mối liên hệ

Thực nghiệm: kiểm nghiệm lý thuyết để phù hợp với quan sát thực tiễn

Mô tả định tính: tính chất, đặc điểm, hình thái

Mô tả định lượng: số lượng, chu kỳ, xác suất…

Nghiên cứu mô tả: bao quát đặc điểm, bản chất, sự vật hiện tượng

Nghiên cứu giải thích: giải thích những hiện tượng, hành vi, vấn đề

Nghiên cứu tương quan: thiết lập mối quan hệ, liên kết giữa các trạng thái

Nghiên cứu khám phá: những lĩnh vực chưa có hoặc rất ít

Nghiên cứu giải pháp: giải quyết vấn đề trong nhiều lĩnh vực

Nghiên cứu dự báo: dự đoán trạng thái của sự vật, hiện tượng trong tương lai

Nghiên cứu cơ bản

Nghiên cứu ứng dụng: vận dụng kết quả của nghiên cứu cơ bản để giải thích sự vật, hiện tượng

Nghiên cứu triển khai/triển khai thực nghiệm: vận dụng kết quả của nghiên cứu cơ bản và ứng dụng để đưa ra các mẫu và công nghệ sản xuất vật mẫu

Quy nạp

Diễn dịch

Định lượng

Định tính

Luận điểm: được chứng minh hoặc bác bỏ bởi kết quả nghiên cứu

Luận cứ: những dữ kiện khoa học đã được kiểm nghiệm

Quan điểm lịch sử - logic

Quan điểm hệ thống – cấu trúc tiếp cận đối tượng bằng phương pháp hệ thống nhằm phát hiện cấu trúc của đối tượng và tính hệ thống của đối tượng.

Quan điểm thực tiễn: xuất phát từ thực tiễn, gắn liền với thực tiễn và phục vụ cho sự cải tạo, phát triển của thực tiễn.

Luận điểm là một giả thuyết hay phán đoán, trả lời câu hỏi: “Cần chứng minh điều gì?”

Luận cứ là bằng chứng để chứng minh luận điểm, trả lời câu hỏi: “Chứng minh bằng cái gì?”

Luận chứng chứng minh tính đúng đắn của bản thân luận cứ, trả lời câu hỏi: “Chứng minh bằng cách nào?”

Nhóm các phương pháp sử dụng để thu thập

Nhóm các kỹ thuật thống kê

Nhóm các phương pháp dùng để đánh giá

Có tính chủ quan

Có tính khách quan

Có tính mục tiêu

Có mối quan hệ chặt chẽ với nội dung của vấn đề nghiên cứu

Có tính hệ thống

Cần sự hỗ trợ của các phương pháp nghiên cứu

Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Nhóm các phương pháp hỗ trợ

Xác định vấn đề nghiên cứu

Xây dựng cơ sở lý thuyết của đề tài

Vận hành hoá khái niệm

Xây dựng giả thuyết

Chọn lựa phương pháp nghiên cứu

Thiết kế công cụ nghiên cứu

Chọn lựa chiến lược chọn mẫu

Là văn bản trình bày kế hoạch tổng thể của nghiên cứu

Là một báo cáo để trình lên cơ sở đào tạo

Thuyết phục được người đọc

Nghiên cứu cơ sở thực nghiệm của vấn đề nghiên cứu

Đưa ra các đề xuất khoa học

Đảm bảo tính chính xác và khách quan

Kiểm tra kết quả bằng cách lặp lại các thí nghiệm hoặc thực hiện các phương pháp khác với phương pháp ban đầu

Hai cấp độ: kiểm tra, đánh giá sơ bộ và kiểm tra, đánh giá chính thức

Có tính chất quyết định toàn bộ quá trình nghiên cứu. Phần lớn được người đọc đánh giá thông qua báo cáo

Tiêu chí: có tính khoa học, logic, rõ ràng, mạch lạc

Mục đích: xác nhận kết quả nghiện cứu

Nhiệm vụ: công nhận hoặc bác bỏ Nhà nghiên cứu: trình bày và bảo vệ Hội đồng: đánh giá và thu nghiệm kết quả 1 cách khách quan chính xác

Tiêu chí, thủ tục: đánh giá tuân theo các quy luật của Bộ ban hành

Đóng góp: hệ thống tri thức, mở rộng trao đổi

Khẳng định: quyền sỡ hữu

Hình thức: báo cáo hội thảo, bài báo khoa học, tạp chí, sách hoặc phương tiện truyền thông đại chúng

Chuyển giao: giải pháp, quy trình, phương án công nghệ, bí quyết kỹ thuật…. Một phần kết quả nghiên cứu Toàn bộ kết quả nghiên cứu Quyền chuyển giao công nghệ (cá nhân hoặc tổ chức) sang bên nhận công nghệ (doanh nghiệp, công ty, tổ chức…) Triển khai Tạo ra sản phẩm, dịch vụ mới (có thể thương mại hoá)

Phản ánh hiện thực khách quan

Phản ánh thế giới, khoa học

Khoa học tự nhiên: nghiên cứu các vật thể, hiện tượng tồn tại và các quy luật của tự nhiên. Có tính chính xác cao, rõ ràng, xác định

Khoa học xã hội:nghiên cứu về con người, cộng đồng người và các hành vi, hoạt động cá nhân hay tập thể của họ. ít chính xác, ít rõ ràng và ít xác định.

Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế chia làm 6 loại:

Khoa học cơ bản (khoa học thuần túy): giải thích về các vật thể và các lực cơ bản , mối quan hệ giữa chúng và định luật chi phối chúng.

Khoa học ứng dụng: áp dụng kiến thức từ khoa học cơ bản vào thực tiễn

Là nền tảng khoa học, cơ sở tồn tại của hệ thống lý thuyết,...

Cung cấp cơ sở lý luận giải thích về sự phát sinh các hiện tượng tự nhiên xã hội

Tổng hợp những kết quả thực nghiệm

Định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo

Đóng góp vào quá trình tích lũy tri thức

Khái niệm: đưa ra các giải thích về sự vật và hiện tượng

Mối liên hệ các khái niệm: chỉ ra sự liên quan, ràng buộc có tính tất yếu và ổn định giữa các khái niệm

Logic: trình bày nguyên nhân khái niệm liên hệ với nhau

Những giả định/điều kiện: chỉ ra phạm vi ứng dụng của lý thuyết

Có lập luận nhất quán

Có năng lực giải thích

Có khả năng phản nghiệm

Có tính cô đọng, súc tích

Phát triển từ phương hướng khoa học -> trường phái khoa học -> bộ môn khoa học

Ứng dụng tri thức, quy trình và thành quả của khoa học vào thực tiễn nhằm tạo ra sản phẩm phục vụ cho con người.

Mối quan hệ giữa Khoa học và Công nghệ: Quan hệ khá chặt chẽ. Các tri thức, thành quả của khoa học là nguồn ý tưởng trực tiếp sáng tạo ra các công nghệ mới.

Là sự điều tra, xem xét, phát hiện, hoặc sáng tạo bản chất hiện tượng trong tự nhiên và xã hội

Các công đoạn

Cấp độ

Mô tả

Giải thích: làm rõ, lý giải (nguồn gốc, vận động, phát triển, mối quan hệ…)

Phát hiện: khám phá

Tiên đoán: dựa vào mô tả và giải thích, sự thay đổi trạng thái từ quá khứ đến hiện tại để dự đoán hiện tại đến tương lai

Sáng tạo: tạo ra tri thức mới (tách biệt hoặc nâng cấp từ cái cũ)

Tính mới: khám phá và sáng tạo (thuộc tính quan trọng nhất)

Tính thông tin: sự mô tả, giải thích, vận động của sự vật hiện tượng được lưu trữ hoặc truyền tải

Tính khách quan: phản ánh trung thực, được kiểm chứng vượt qua mọi quan điểm định kiến

Tính tin cậy: kết quả phải giống nhau do nhiều người khác nhau thực hiện cùng một phương pháp, cùng một điều kiện nghiên cứu

Tính rủi ro: phụ thuộc vào tính khách quan, yếu tố của thời đại và tính thông tin

Tính kế thừa: chấp nhận lý luận và phương pháp, cải thiện và phát huy

Tính cá nhân: tư duy và nỗ lực cá nhân gây được dấu ấn trong nghiên cứu, kết luận

Kiến thức sâu rộng trong lĩnh vực

Kỹ năng phân tích, tư duy, đặt và giải quyết vấn đề

Thái độ chú tâm tận tuỵ, chăm chỉ, cần cù, linh hoạt và trung thực

1.2.5.1: Theo mục tiêu nghiên cứu

1.2.5.2: Theo giai đoạn/tầng bậc nghiên cứu

1.2.5.3: Theo logic suy luận

1.2.5.4: Theo hình thức thu thập, đo lường và phân tích thông tin

Thông tin

Phát minh: sự phát hiện ra những quy luật, tính chất, hiện tượng của thế giới vật chất

Phát hiện: phát hiện ra những vật thể, quy luật xã hội đang tồn tại một cách khách quan

Sáng chế: là những giải pháp mới về nguyên lý kĩ thuật, có tính sáng tạo

1.3.1.1: Khái niệm Phương pháp luận nghiên cứu khoa học là ngành khoa học nghiên cứu về cách tiến hành nghiên cứu một cách có hệ thống

1.3.1.2: Các quan điểm phương pháp luận chung nhất trong nghiên cứu khoa học

1.3.1.3: Cấu trúc của phương pháp luận nghiên cứu khoa học

1.3.2.1: Các phương pháp, kỹ thuật

1.3.2.2: Đặc điểm của phương pháp nghiên cứu khoa học

1.3.2.3: Phân loại các phương pháp nghiên cứu khoa học

Phương pháp: cách thức được dùng để thực thi một công việc nào đó sao cho đạt được mục tiêu đề ra một cách hiệu quả

Phương pháp luận nghiên cứu khoa học: đề cập các phương pháp, kỹ thuật nhà nghiên cứu sử dụng để tiến hành một hoạt động nghiên cứu

Giả quyết những vấn đề khoa học và công nghệ để phát triển đất nước.

1.4.2.1: Giai đoạn khám phá

1.4.2.2: Giai đoạn phát triển thiết kế nghiên cứu

1.4.2.3: Xây dựng đề cương nghiên cứu

1.4.2.4: Giai đoạn triển khai nghiên cứu

1.4.2.5. Giai đoạn kiểm tra, đánh giá kết quả nghiên cứu

1.4.2.6. Giai đoạn viết báo cáo kết quả nghiên cứu

1.4.2.7 Giai đoạn bảo vệ kết quả nghiên cứu trước hội đồng khoa học

1.4.2.8. Giai đoạn công bố kết quả nghiên cứu

1.4.2.9. Giai đoạn chuyển giao sản phẩm nghiên cứu vào thực tiễn

Phản ánh hiện thực khách quan

Phản ánh thế giới, khoa học

Khoa học tự nhiên: nghiên cứu các vật thể, hiện tượng tồn tại và các quy luật của tự nhiên. Có tính chính xác cao, rõ ràng, xác định

Khoa học xã hội:nghiên cứu về con người, cộng đồng người và các hành vi, hoạt động cá nhân hay tập thể của họ. ít chính xác, ít rõ ràng và ít xác định.

Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế chia làm 6 loại:

Khoa học cơ bản (khoa học thuần túy): giải thích về các vật thể và các lực cơ bản , mối quan hệ giữa chúng và định luật chi phối chúng.

Khoa học ứng dụng: áp dụng kiến thức từ khoa học cơ bản vào thực tiễn

Là nền tảng khoa học, cơ sở tồn tại của hệ thống lý thuyết,...

Cung cấp cơ sở lý luận giải thích về sự phát sinh các hiện tượng tự nhiên xã hội

Tổng hợp những kết quả thực nghiệm

Định hướng cho các nghiên cứu tiếp theo

Đóng góp vào quá trình tích lũy tri thức

Khái niệm: đưa ra các giải thích về sự vật và hiện tượng

Mối liên hệ các khái niệm: chỉ ra sự liên quan, ràng buộc có tính tất yếu và ổn định giữa các khái niệm

Logic: trình bày nguyên nhân khái niệm liên hệ với nhau

Những giả định/điều kiện: chỉ ra phạm vi ứng dụng của lý thuyết

Có lập luận nhất quán

Có năng lực giải thích

Có khả năng phản nghiệm

Có tính cô đọng, súc tích

Phát triển từ phương hướng khoa học -> trường phái khoa học -> bộ môn khoa học

Ứng dụng tri thức, quy trình và thành quả của khoa học vào thực tiễn nhằm tạo ra sản phẩm phục vụ cho con người.

Mối quan hệ giữa Khoa học và Công nghệ: Quan hệ khá chặt chẽ. Các tri thức, thành quả của khoa học là nguồn ý tưởng trực tiếp sáng tạo ra các công nghệ mới.

Khoa học là một hệ thống tri thức về bản chất của sự vật, hiện tượng tự nhiên , xã hội và tư duy, về các quy luật vận động cũng như những quy luật phát triển khách quan của chúng

Khoa học còn được định nghĩa như một hình thái ý thức xã hội

1.1.2.1: Phân loại đối tượng nghiên cứu

1.1.2.2: Phân loại theo mục đích

1.1.3.1 Khái niệm

1.1.3.2 : Vai trò của lý thuyết khoa học

1.1.3.3 : Thành phần cơ bản của lý thuyết khoa học

1.1.3.4: Tiêu chí đánh giá một lý thuyết

1.1.3.5 : Sự phát triển của lý thuyết khoa học

1.1.4.1: Khái niệm

1.1.4.2: Mối quan hệ giữa Khoa học và Công nghệ

Là sự điều tra, xem xét, phát hiện, hoặc sáng tạo bản chất hiện tượng trong tự nhiên và xã hội

Các công đoạn

Cấp độ

Mô tả

Giải thích: làm rõ, lý giải (nguồn gốc, vận động, phát triển, mối quan hệ…)

Phát hiện: khám phá

Tiên đoán: dựa vào mô tả và giải thích, sự thay đổi trạng thái từ quá khứ đến hiện tại để dự đoán hiện tại đến tương lai

Sáng tạo: tạo ra tri thức mới (tách biệt hoặc nâng cấp từ cái cũ)

Tính mới: khám phá và sáng tạo (thuộc tính quan trọng nhất)

Tính thông tin: sự mô tả, giải thích, vận động của sự vật hiện tượng được lưu trữ hoặc truyền tải

Tính khách quan: phản ánh trung thực, được kiểm chứng vượt qua mọi quan điểm định kiến

Tính tin cậy: kết quả phải giống nhau do nhiều người khác nhau thực hiện cùng một phương pháp, cùng một điều kiện nghiên cứu

Tính rủi ro: phụ thuộc vào tính khách quan, yếu tố của thời đại và tính thông tin

Tính kế thừa: chấp nhận lý luận và phương pháp, cải thiện và phát huy

Tính cá nhân: tư duy và nỗ lực cá nhân gây được dấu ấn trong nghiên cứu, kết luận

Kiến thức sâu rộng trong lĩnh vực

Kỹ năng phân tích, tư duy, đặt và giải quyết vấn đề

Thái độ chú tâm tận tuỵ, chăm chỉ, cần cù, linh hoạt và trung thực

1.2.5.1: Theo mục tiêu nghiên cứu

1.2.5.2: Theo giai đoạn/tầng bậc nghiên cứu

1.2.5.3: Theo logic suy luận

1.2.5.4: Theo hình thức thu thập, đo lường và phân tích thông tin

Thông tin

Phát minh: sự phát hiện ra những quy luật, tính chất, hiện tượng của thế giới vật chất

Phát hiện: phát hiện ra những vật thể, quy luật xã hội đang tồn tại một cách khách quan

Sáng chế: là những giải pháp mới về nguyên lý kĩ thuật, có tính sáng tạo

1.3.1.1: Khái niệm Phương pháp luận nghiên cứu khoa học là ngành khoa học nghiên cứu về cách tiến hành nghiên cứu một cách có hệ thống

1.3.1.2: Các quan điểm phương pháp luận chung nhất trong nghiên cứu khoa học

1.3.1.3: Cấu trúc của phương pháp luận nghiên cứu khoa học

1.3.2.1: Các phương pháp, kỹ thuật

1.3.2.2: Đặc điểm của phương pháp nghiên cứu khoa học

1.3.2.3: Phân loại các phương pháp nghiên cứu khoa học

Phương pháp: cách thức được dùng để thực thi một công việc nào đó sao cho đạt được mục tiêu đề ra một cách hiệu quả

Phương pháp luận nghiên cứu khoa học: đề cập các phương pháp, kỹ thuật nhà nghiên cứu sử dụng để tiến hành một hoạt động nghiên cứu

Giả quyết những vấn đề khoa học và công nghệ để phát triển đất nước.

1.4.2.1: Giai đoạn khám phá

1.4.2.2: Giai đoạn phát triển thiết kế nghiên cứu

1.4.2.3: Xây dựng đề cương nghiên cứu

1.4.2.4: Giai đoạn triển khai nghiên cứu

1.4.2.5. Giai đoạn kiểm tra, đánh giá kết quả nghiên cứu

1.4.2.6. Giai đoạn viết báo cáo kết quả nghiên cứu

1.4.2.7 Giai đoạn bảo vệ kết quả nghiên cứu trước hội đồng khoa học

1.4.2.8. Giai đoạn công bố kết quả nghiên cứu

1.4.2.9. Giai đoạn chuyển giao sản phẩm nghiên cứu vào thực tiễn