1491-1585

Quê: Vĩnh Bảo-Hải Phòng

Sống gần trọn thế kĩ XVI đầy biến động

Đỗ Trạng Nguyên năm 1535 dưới triều nhà Mạc

Được phong là Trình Tuyền Hầu, Trình Quốc Công

Là người thanh liêm, chính trực, học vấn uyên thâm

Ông là nhà thơ lớn của dân tộc

Bài số 73 trong tập thơ Nôm "Bạch Vân quốc ngữ thi"

Đề tài

Không có nhan đề,nhan đề 'Nhàn" do người đời sau đặt

Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật

Bố cục 4 phần

Nhịp thơ 2/2/3 chậm, thong thả

Điệp từ "một" kết hợp liệt kê các danh từ "mai", "cuốc", "cần câu"

"thơ thẩn": trạng thái thảnh thơi nhàn rỗi

"dầu ai vui thú nào": sự kiên định với lối sống đã chọn

=> Hai câu đề toát lên vẻ ung dung, tự tại của 1 con người đã hòa mình vào chốn cây cỏ, điền viên, được sống theo ý thích của mình

=> Nhàn là vui với thú điền viên, là ung dung, thảnh thơi, thư thái

NT đối: "ta-người", "dại-khôn","nơi vắng vẻ-chốn lao xao"

Cách nói ngược: "ta dại-người khôn" => hóm hỉnh pha chút mỉa mai

=> Hai câu thực thể hiện triết lí sống của 1 bậc trí giả: tìm về thiên nhiên để giữ sự trong sạch cho tâm hồn

=> Nhàn là xa lánh chốn danh lợi, bon chen, là lối sống lánh đục tìm trong, giữ gìn nhân cách, bảo toàn nhân phẩm, hướng tới sự thoát tục

Thức ăn: "măng trúc-giá đỗ" => giản dị, đậm đà

Sinh hoạt: "tắm hồ-tắm ao" => thoải mái, tự nhiên, thuần hậu

=> Hai câu luận toát lên niềm vui vơi cuộc sống đạm bạc, thanh cao, hòa hợp với thiên nhiên

=> Nhàn là sống thuận theo tự nhiên

Điển tích điển cố Thuần Vu Phần

Công danh quyền quý chỉ như giấc chiêm bao

=> Hai câu kết thể hiện thái độ coi thường công danh phú quý- triết lí nhân sinh tích cực của tác giả trong thời đại lúc bấy giờ

=> Nhàn là coi thường vinh hoa phú quý, tìm lối sống thanh cao cho riêng mình

Nội dung

Nghệ thuật