~ Thuyết cảm thán cho rằng ngôn ngữ loài người bắt nguồn từ những âm thanh của mừng, giận, buồn, vui, đau đớn ... phát ra lúc tình cảm bị xúc động.

~ Cơ sở của thuyết này là trong các ngôn ngữ đều có các thán từ và những từ phái sinh từ thán từ.

~ Ví dụ: Tiếng Việt có các từ: ối, chao ôi, ái, a ha v.v...

~ Theo thuyết này, toàn bộ ngôn ngữ nói chung và các từ riêng biệt của nó đều là do ý muốn tự giác hay không tự giác của con người bắt chước những âm thanh của thế giới bao quanh.

~ Cơ sở của thuyết này là: Trong tất cả các ngôn ngữ đều có một số lượng nhất định các từ tượng thanh và từ sao phỏng.

~ Ví dụ: Con mèo kêu meo meo nên gọi là con mèo.....

Thịnh hành vào thế kỉ XIX và đầu thế kỉ XX. Ban đầu con người chưa có ngôn ngữ thành tiếng mà dùng cử chỉ, tư thế thân thể, chân tay để giao tiếp.

~ Thuyết tiếng kêu trong lao động - Vào thế kỉ XIX trong các công trình của các nhà duy vật L. Nuare, K. Biukher.

~ Xuất hiện từ những tiếng kêu trong lao động tập thể.

~ Ví dụ: Tiếng hổn hển do hoạt động cơ năng phát ra, nhịp theo lao động trở thành tên gọi của động tác lao động hoặc là những tiếng kêu của người nguyên thuỷ muốn người khác đến giúp mình trong quá trình lao động…

~ Thịnh hành vào thế kỉ XVIII từ một số ý kiến của các nhà triết học cổ đại Đêmôcơ rít với Adam Xmit và Rutsô.

~ Thuyết này cho rằng ngôn ngữ do con người thoả thuận với nhau mà quy định ra.

~ Adam Xmit nói khế ước xã hội là khả năng đầu tiên làm cho ngôn ngữ hình thành.

~ Rutsô lại cho rằng loài người trải qua hai giai đoạn: